19 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1941 : ΠΡΩΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΙΟΥ ΑΓΩΝΙΣΤΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ ΣΤΟ ΕΠΤΑΠΥΡΓΙΟ …

Η Θεσσαλονίκη αποτέλεσε έναν από τους κύριους στόχους των Γερμανών εισβολέων στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1941 . Απόδειξη αποτελεί ότι εγκατέστησαν αμέσως στην πόλη την Στρατιωτική Διοίκηση Θεσσαλονίκης και Αιγαίου Πελάγους για να ελέγχουν τα Βαλκάνια , το Αιγαίο Πέλαγος και την Ανατολική Μεσόγειο με διοικητή τον φον Κρέντσκι .

 Για το λόγο αυτό οι κατακτητές φρόντισαν από την πρώτη ώρα να χτυπήσουν σκληρά και να εξαρθρώσουν κάθε εστία αντίστασης στην πόλη της Θεσσαλονίκης και στη γύρω περιοχή . Παρόλα όμως αυτά στην πόλη εκδηλώθηκαν αμέσως με την εγκατάστασή τους πολλές πράξεις αντίστασης και σαμποτάζ τα οποία οι Γερμανοί κατά κανόνα προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν με την άνανδρη τακτική των αντιποί

νων.

 Απόδειξη αποτελεί το γεγονός ότι με διαταγή του Κρέντσκι οργανώθηκε αμέσως το Στρατόπεδο «Παύλος Μελάς» και το Επταπύργιο που αποτέλεσαν «αποθήκες» Ελλήνων μελλοθανάτων αγωνιστών …
Σαν σήμερα , στις 19 Αυγούστου 1941, εκτελείται από τους Γερμανούς στο Επταπύργιο ο πρώτος ΄Ελληνας αντιστασιακός που εκτελέστηκε στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια της Κατοχής . Πρόκειται για τον Γεώργιο Πολυχρονάκη που συνελήφθη και καταδικάστηκε σε θάνατο με την κατηγορία ότι απέκρυψε δύο Βρετανούς στρατιώτες τους οποίους μάλιστα βοήθησε να αποδράσουν από την Ελλάδα . 

 Την ίδια περίοδο λειτουργούσε στη Θεσσαλονίκη μυστικό δίκτυο που εφοδίαζε με ελληνικές ταυτότητες Βρετανούς στρατιώτες που είχαν αποκοπεί από τις μονάδες τους κατά την εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα . Επικεφαλείς του δικτύου αυτού ήταν οι αξιωματικοί Χωροφυλακής Θεσσαλονίκης ανθυπομοίραρχος Ευστάθιος Βαμβέτσος και ο ενωμοτάρχης Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος . 

Το δίκτυό τους όμως εξαρθρώθηκε μετά από προδοσία τον Αύγουστο του 1941 , με αποτέλεσμα οι δύο ΄Ελληνες αξιωματικοί να συλληφθούν από τους Γερμανούς , να καταδικαστούν σε θάνατο και να εκτελεστούν και αυτοί στο Επταπύργιο τον Οκτώβριο του 1941 …

(Σημ. Η σημερινή Γερμανία είναι γνωστό πως δεν αναγνωρίζει καν ότι υπήρξαν εκτελέσεις στην Ελλάδα και ισχυρίζεται ότι οι διαφορές μας έχουν –δήθεν – ρυθμιστεί με κάποιες αόριστες «συνθήκες» που δεν κατονομάζονται . Αλλά και η «φίλη» μας η Βρετανία έχει ξεχάσει και αυτή εκείνα τα γεγονότα και σιωπά για ότι υπέστησαν οι ΄Ελληνες για την σωτηρία των στρατιωτών της . 

Μάλιστα ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον μας απειλεί ότι θα κλείσει τα σύνορα για τους ΄Ελληνες σε περίπτωση εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη …Είναι απλά οι δύο διαφορετικές όψεις του ιδίου νομίσματος …)

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΙΛΗΜΜΑ : ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ή ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ; …

Ο μεγάλος ηγέτης , όταν μάλιστα διαχειρίζεται ύψιστα εθνικά συμφέροντα και θέματα , βρίσκεται πολλές φορές στην πορεία του σε μεγάλη δυσκολία να επιλέξει το «ορθό» και το «συμφέρον» για τη χώρα και τον λαό του . Όταν μάλιστα αυτή η επιλογή θα πρέπει να γίνει μέσα σε ελάχιστο χρόνο γιατί διακυβεύεται η ίδια η τύχη και το μέλλον της χώρας , είναι αντιληπτό τι δυσκολίες και συναισθήματα ο ηγέτης αυτός αναγκάζεται να ξεπεράσει ώστε με ηρεμία , με ψυχραιμία και όχι εν βρασμώ ψυχής να αποφανθεί τελικά κάνοντας την επιλογή του χωρίς μάλιστα καμιά δυνατότητα ανάκλησής της την επόμενη κιόλας ώρα …

Στην κατάσταση αυτή βρέθηκε ο τότε πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος στους Α΄ Βαλκανικούς Πολέμους όταν ο Ελληνικός στρατός έφτασε στις 13 Οκτωβρίου 1912 νικηφόρα στην Κοζάνη και έπρεπε να επιλέξει : πορεία προς το Μοναστήρι (όπως υποστήριζε ο διάδοχος Κωνσταντίνος) ή πορεία προς Θεσσαλονίκη (όπως υποστήριζε η τότε κυβέρνηση Βενιζέλου) . Προέκυψε τότε μέγα δίλημμα το οποίο έπρεπε να απαντηθεί άμεσα αφού η συμφωνία των Βαλκάνιων συμμάχων χωρών ήταν «ότι καταλαμβάνεται και κατέχεται» .

Ο διάδοχος μάλιστα εμφανίστηκε να αγνοεί προκλητικά και να μην λαμβάνει καν υπόψη του τις εντολές της κυβέρνησης του και ετοιμαζόταν να στραφεί –για άγνωστους λόγους - προς το Μοναστήρι αφήνοντας ουσιαστικά τη Θεσσαλονίκη στα χέρια των Βουλγάρων που κατευθύνονταν προς αυτή ταχέως . Και χρειάστηκε τότε –όπως είναι γνωστό – να παρέμβει δυναμικά αυτοπροσώπως ο ίδιος ο Ελευθέριος Βενιζέλος ώστε να επιλεγεί ως «στόχος»η Θεσσαλονίκη η οποία και απελευθερώθηκε στις 26 Οκτωβρίου 1912 ακριβώς 100 χρόνια από τώρα

Όμως χάθηκε το Μοναστήρι που αποτελούσε μεγάλο ελληνικό κέντρο στη Δυτική Μακεδονία αφού περιήλθε στους Σέρβους παρά τον αγώνα δρόμο που έκανε στρατός μας στη συνέχεια να το προλάβει.

Υπήρχε όμως έκτοτε –και ίσως ακόμα υπάρχει – το ερώτημα αν αυτή ήταν προσωπική ή όχι επιλογή του τότε πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου ή του διαδόχου Κωνσταντίνου , ασάφεια που εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο για μικροπολιτικούς λόγους στη συνέχεια οι δύο παρατάξεις «Βενιζελικοί» και «Βασιλικοί» και ήταν αυτό που αποτέλεσε ουσιαστικά τη βάση του φοβερού «Διχασμού» που πλήρωσε ακριβά η χώρα .

Σαν σήμερα λοιπόν , στις 12 Αυγούστου 1917 , ο Ελευθέριος Βενιζέλος , μόλις η κυβέρνησή του επέστρεψε από την Θεσσαλονίκη όπου είχε προηγούμενα εγκατασταθεί , σε αγόρευσή του στη Βουλή αιτιολογεί αναλυτικά και με επιχειρήματα ως εθνική ανάγκη την «επιλογή» Απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης αντί του Μοναστηρίου και ως λόγο επίσπευσης της επιχείρησης κατάληψής της την άμεση απειλή των Βουλγάρων για κατάληψη ολόκληρης της Θράκης και της Μακεδονίας …

Φέτος που –υποτίθεται – πως γιορτάζουμε τα 100 χρόνια από την Απελευθέρωση της πόλης , η γνώση αυτού του γεγονότος είναι τελείως απαραίτητη καθώς η Βουλή δικαίωσε πλήρως τον ΄Ελληνα πρωθυπουργό για την επιλογή του …

Φτάνει να τον δικαιώσουμε και μείς 100 χρόνια μετά …

3 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1951 : ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ ΚΑΙ ... ΕΔΑ

 

Αν γιορτάζαμε όπως πρέπει τα 100 χρόνια του Ελεύθερου Βίου της Θεσσαλονίκης είναι βέβαιο πως ανάμεσα στα πρόσωπα της σύγχρονης πόλης όπου θα επικεντρωνόταν το ενδιαφέρον μας θα ήταν και ο αγαπημένος Πόντιος "γιατρός των φτωχών" Γιάννης Πασαλίδης (1885-1969) με καταγωγή απο τη Σάντα κοντά στην Τραπεζούντα του Πόντου . Ο Γιάννης Πασαλίδης σπούδασε ιατρική στα πανεπιστήμια της Τασκένδης , της Πετρούπολης , της Μόσχας , της Οδησσού και του Βερολίνου και απο τα φοιτητικά του χρόνια είχε έντονη συμμετοχή και δράση ως ηγετικό στέλεχος των φοιτητικών οργανώσεων στις πολιτικές και κοινωνικές ζημώσεις της εποχής του των μεγάλων ανατροπών και επαναστάσεων .

Η παρουσία του στην πολιτική ζωή της χώρας συνέβαλε ουσιαστικά στο να ξεπεραστούν πολλές και ποκιίλες δυσκολίες στο μέγα εγχείρημα της ενότητας και συνεργασίας των κομμάτων της Αριστεράς με τις πολλές ομοιότητες αλλά και με τις καίριες και λεπτές ιδιαιτερότητες , παρέχοντας ένα καλό παράδειγμα προς τη σημερινή Αριστερά που σε μιά κρίσιμη εποχή για την Ελλάδα είναι κατακερματισμένη και ουσιαστικά αδύναμη να αναλάβει τον ιστορικό της ρόλο ...

Μετά απο διαβουλεύσεις και ατέρμονες συζητήσεις και προτάσεις επι προτάσεων στον χώρο των Αριστερών κομμάτων στην Ελλάδα , όπου διαπιστώθηκε το κύρος , η πειθώ και το ρεαλιστικό πνεύμα του Γιάννη Πασαλίδη, ανακοινώνεται σαν σήμερα στις 3 Αυγούστου 1951, σε μιά σκληρή εποχή της μετεμφυλιακής περιόδου στην Ελλάδα ,η ίδρυση της "Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς" (ΕΔΑ) αποτελούμενη απο κόμματα , ομάδες , και πρόσωπα που εργάστηκαν κατά το παρελθόν στο ΕΑΜ και απο παράγοντες που ακολουθούσαν τις γραμμές του ΚΚΕ.

Επρόκειτο για τη δημιουργία ενός κομματικού φορέα , ο οποίος , παρά τις συνεχιζόμερνες διώξεις κατά των Αριστερών και των κομουνιστών, επρόκειτο να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τα πολιτικά πράγματα στη χώρα επί μία περίπου εικοσαετία .

Το Πρακτικό ίδρυσης της ΕΔΑ με ημερομηνία 1.8.1951 φέρει τις υπογραφές των : Γιάννη Πασαλίδη (ως εκπροσώπου του "Σοσιαλιστικού Κόμματος Ελλάδος - ΣΚΕ"), του Δημήτρη Μαριόλη (του "Δημοκρατικού Συναγερμού") , του Σταμάτη Χατζήμπεη (των "Αριστερών Φιλελευθέρων") και του Μιχάλη Κύρκου (πατέρα του Λεωνίδα Κύρκου , του "Δημοκρατικού Ριζοσπαστικού Κόμματος").

Πρώτος και μοναδιοκός πρόεδρος της ΕΔΑ , απο τη συγκρότησή της σαν σήμερα το 1951 ως το 1967 που τη διέλυσε η Χούντα των συνταγματαρχών , υπήρξε ένας και μοναδικός και αυτός ήταν ο "Θεσσαλονικιός" γιατρός Γιάννης Πασαλίδης ...

1 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1936 : 10οι ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ

Την ίδια εποχή που διεξάγονται οι 30οι θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του Λονδίνου, διεξήχθηκαν από την ναζιστική Γερμανία και οι 10οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Βερολίνου που εγκαινιάστηκαν σαν σήμερα την 1η Αυγούστου 1936 παρουσία του Χίτλερ και όλης της ναζιστικής ηγεσίας καθώς και πολλών υψηλών προσκεκλημένων μεταξύ των οποίων ο βασιλιάς της Βουλγαρίας Βόρις , ο πρίγκιπας Ουμβέρτος της Ιταλίας και όλα τα μέλη της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής η οποία δεν πολυσκοτίζεται αν το καθεστώς που τελεί τους Αγώνες είναι ναζιστικό , φασιστικό , ολοκληρωτικό κλπ . 

 

Αρκεί να «διασώζεται» το «Αρχαίο Ολυμπιακό πνεύμα» άσχετα αν αναιρείται στην ουσία το νόημα των Αγώνων …
Ενώπιον τότε των επισήμων έγινε η γνωστή παρέλαση των εθνικών Ολυμπιακών ομάδων και

ο τρόπος χαιρετισμού τους με υψωμένη την δεξιά χείρα προς τον Χίτλερ όταν έφταναν στην εξέδρα των επισήμων , αποδείκνυε την τοποθέτηση των χωρών απέναντι στον ναζισμό και καταγραφόταν με προσοχή από το καθεστώς .

 

 ΄Οσες έτσι ομάδες χαιρετούσαν με το ναζιστικό τρόπο χειροκροτούνταν μανιωδώς από τους Γερμανούς , ενώ όσες επέμεναν στο χαιρετισμό «ολυμπιακού τύπου» περνούσαν αδιάφορες από το πλήθος που είχε ασφυκτικά γεμίσει το στάδιο του Βερολίνου . 

 

Πάντως όταν επρόκειτο να εισέλθει στο στάδιο ο τελευταίος λαμπαδηδρόμος μεταφέροντας την «ιερή φλόγα» από την Αρχαία Ολυμπία για τη λήψη της οποίας ο Γκάιμπελς οργάνωσε μία ολόκληρη επιχείρηση , τοποθετήθηκε «τιμής ένεκεν» προς την Ελλάδα άγημα Ελλήνων ευζώνων με σημαίες και λάβαρα , και ο λαμπαδηδρόμος διήλθε ανάμεσά τους για να ανάψει το βωμό και να αρχίσουν οι αγώνες . Μάλιστα η επίσημη τότε Ελλάδα του Μεταξά , αναγνωρίζοντας τη συμβολή του Αδόλφου Χίτλερ στην …Ειρήνη , προσέφερε δια του διάσημου ΄Ελληνα Ολυμπιονίκη του μαραθωνίου δρόμου των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας του 1896 Σπύρου Λούη , ένα κλάδο ελιάς προερχόμενο από το ιερό δάσος της Αρχαίας Ολυμπίας …

«Αρχαίο πνεύμα αθάνατο , αγνέ πατέρα
του ωραίου , του μεγάλου και τ΄ αληθινού
κατέβα , φανερώσου κι΄άστραψε ΄δω πέρα
τη δόξα της δικής σου γης και τ΄ ουρανού»

΄Οσο ισχύουν αυτά τα λόγια του Κωστή Παλαμά για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου του 1936 , ισχύουν – όπως προκύπτει -και για τους Ολυμπιακούς του Λονδίνου του 2012 

 

… Ενώ διεξάγονται οι Αγώνες αντί να σταματήσουν οι πόλεμοι , όπως απαιτεί το Ολυμπιακό Πνεύμα , στη Συρία , στο Αβγανιστάν και στο Ιράκ σκοτώνονται καθημερινά χιλιάδες άνθρωποι ...Είπαμε : Ότι πει η Coca Cola ! …

Αντίο στον δάσκαλο Χρίστο Τσολάκη

Σήμερα πέθανε στη Θεσσαλονίκη ο ομότιμος καθηγητής της Παιδαγωγικής Σχολής του ΑΠΘ Χρίστος Τσολάκης του οποίου το έργο και η προσφορά αναγνωρίζεται ως πολύ σημαντική στη σύγχρονη Ελλάδα στον τομέα της Παιδείας που υπηρέτησε για ολόκληρες δεκαετίες.

Ο κύριος Τσολάκης ήταν ένας από τους παρουσιαστές του βιβλίου μας: Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ του Απόστολου Παπαγιαννόπουλου.
Εκφράζουμε τη θλίψη μας για το θάνατο του δάσκαλου που με τις διδαχές του αποτέλεσε πηγή έμπνευσης των νέων.

Καλό ταξίδι…

31 ΙΟΥΛΙΟΥ 1920 : ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΙΩΝΑ ΔΡΑΓΟΥΜΗ …

Η Ιστορία μας δεν είναι γεμάτη με πράξεις ανδραγαθίας , αυτοθυσίας , ανθρωπισμού και πατριωτισμού όπως πολλοί ίσως πιστεύουν ή θέλουν να πιστεύουν και αυτό γιατί η Ιστορία δεν κάνει επιλογές και δεν έχει προτιμήσεις για τις σελίδες της σε καλά ή κακά γεγονότα καθώς τα καταγράφει όλα . 

 

 Μόνο μία «στρατευμένη Ιστορία» στην υπηρεσία κάποιου αυταρχικού ή δικτατορικού καθεστώτος περιλαμβάνει μόνο «ευχάριστα» γεγονότα και αυτά διογκωμένα και διαστρεβλωμένα αποφεύγοντας συστηματικά κάθε αναφορά στα «δυσάρεστα» ως αυτά να μην υπήρξαν ποτέ . 

Αυτό όμως δεν λέγεται «Ιστορία» αλλά αισχρή προπαγάνδα από την οποία ουδέποτε προέκυψε μακροπρόθεσμα όφελος . Εμείς , οπαδοί καθώς είμαστε της «αντικειμενικής» Ιστορίας , όχι μόνο δεν διστάζουμε να πούμε την ιστορικά τεκμηριωμένη αλήθεια αλλά την αναζητούμε εναγωνίως γιατί μας προσφέρει συνήθως –παρά το δυσάρεστο κάποιες φορές περιεχόμενό της –πολλά αναγκαία και χρήσιμα συμπεράσματα για τη ζωή και το μέλλον αυτού του τόπου και αυτού του λαού .

Στις 30 Ιουλίου 1920 εκδηλώθηκε μία αποτυχημένη απόπειρα κατά της ζωής του ΄Ελληνα πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου στο σιδηροδρομικό σταθμό των Παρισίων όταν αυτός θριαμβευτής επέστρεφε στην Ελλάδα κομίζοντας την Συνθήκη των Σεβρών με την οποία η Ελλάδα καθίστατο χώρα των «2 Ηπείρων και τον 5 Θαλασσών» . 

Την απόπειρα εναντίον του πραγματοποίησαν δύο ΄Ελληνες απότακτοι αξιωματικοί της «βασιλόφρονος» αντιβενιζελικής παράταξης . Ευτυχώς ο Βενιζέλος υπέστη μόνο έναν ελαφρύ τραυματισμό στο χέρι και την επομένη συνέχισε το ταξίδι του προς την Ελλάδα …

Στην Ελλάδα όμως η είδηση της απόπειρας κατά του Βενιζέλου προκάλεσε θυελλώδεις αντιδράσεις των «βενιζελικών» κατά των «βασιλοφρόνων» και καταγράφηκαν τότε πολλά φοβερά γεγονότα βιαιοτήτων και καταστροφών από τους φανατικούς οπαδούς του Βενιζέλου οι οποίοι είχαν πια καταστεί μη ελεγχόμενοι . 

 Αποτέλεσμα ήταν σαν σήμερα , στις 31 Ιουλίου 1920 , την επομένη της απόπειρας κατά του Βενιζέλου , να εκτελεστεί εν ψυχρώ στην Αθήνα από οπαδούς της «βενιζελικής παράταξης» , γνωστούς ως «γυπαραίους» , ο τίμιος πατριώτης και πολιτικός , διπλωμάτης και λογοτέχνης ΄Ιωνας Δραγούμης , γιός του πρώην πρωθυπουργού Στέφανου Δραγούμη . 

Το γεγονός συντάραξε ολόκληρη την Ελλάδα οξύνοντας στο έπακρο τον «Διχασμό» που επικρατούσε στον πολιτικό χώρο αλλά και στο λαό που λίγο αργότερα υπήρξε ο κύριος παράγοντας που οδήγησε στη Μικρασιατική Καταστροφή του ΄22 και στον ξεριζωμό του Μικρασιατικού και Ποντιακού Ελληνισμού… 

(Σημ . O ΄Ιωνας Δραγούμης , πέραν όλων των άλλων, ήταν αυτός που ως έφεδρος δεκανέας συνέταξε ιδιοχείρως στην ελληνική και γαλλική γλώσσα τη Συνθήκη παράδοσης της Θεσσαλονίκης το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου 1912 την οποία υπέγραψε στη συνέχεια ο Τούρκος στρατιωτικός διοικητής Χασάν Ταξίν πασάς για να ακολουθήσει το ίδιο βράδυ η είσοδος του Ελληνικού στρατού στην πόλη …)

ΜΙΚΡΟΣ ΗΡΩΑΣ

Υπήρξα τακτικός αναγνώστης του "Μικρού ΄Ηρωα" απο το πρώτο τεύχος όταν εκδόθηκε . 

Σκέπτομαι με πόσα νέα θέματα θα μπορούσε στις μέρες μας να ασχοληθεί κατά τη νέα Γερμανική Κατοχή της Ελλάδας με πρωταγωνιστές την Μέρκελ και τον Σόϊμπλε ... Ποτέ όμως δεν είναι αργά και εύχομαι να το ξαναδούμε στα περίπτερα ...

Ο Στέλιος Ανεμοδουράς, συγγραφέας του Μικρού Ήρωα γεννήθηκε το 1917 Ήταν εβδομαδιαίο ανάγνωσμα που διάνθισε με σκίτσα του ο Βύρων Απτόσογλου για μία ολόκληρη 16ετία, από το 1953 έως το 1968 όταν και διακόπηκε για λόγους που είχαν άμεση σχέση με την επιβολή λογοκρισίας που εφάρμοσε το τότε δικτατορικό καθεστώς.

Πρόκειται για τις περιπέτειες τριών ηρωϊκών Ελληνόπουλων (του Γιώργου Θαλάσση, της Κατερίνας και του "Σπίθα") κατά τη διάρκεια της κατοχής και του αγώνα τους απέναντι σε Γερμανούς, Ιταλούς και Βούλγαρους φασίστες.