ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ ... Ασώπαστη βοή καμπάνας ...
Θυσιάστηκε σαν σήμερα το 1904 γιά τη Μακεδονία
13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1904 : ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ …
Σαν σήμερα , στις 13 Οκτωβρίου 1904, ο πρωτοπόρος του Μακεδονικού Αγώνα
και Γενικός αρχηγός των ανταρτικών σωμάτων της Δυτικής Μακεδονίας
ανθυπολοχαγός Παύλος Μελάς (Μίκης Ζέζας) , μετά από προδοσία στους
Τούρκους από τη βουλγαρική συμμορία των Κορεστίων του Μήτρου Βλάχου ,
πολιορκήθηκε με τους λίγους άνδρες του στο χωριό Στάτιστα Καστοριάς (
σημερινό
Μελάς) από τουρκικό απόσπασμα 150 ανδρών όπου και βρήκε ηρωϊκό θάνατο
όταν επιχείρησε έξοδο από το κτίσμα όπου είχε οχυρωθεί . Οι άνδρες του ,
για να μη γίνει γνωστό το γεγονός του θανάτου του στους κομιτατζήδες ,
απέκοψαν την κεφαλή του την οποία και έθαψαν με κάθε μυστικότητα στο ναό
της Αγίας Παρασκευής στο Πισοδέρι εμπρός από την Ωραία Πύλη . Το πτώμα
του παραδόθηκε από τους Τούρκους στο μητροπολίτη Καστοριάς και ετάφη
στον απέναντι από τη Μητρόπολη βυζαντινό ναό των Ταξιαρχών .
Ο
θάνατος του Παύλου Μελά συντάραξε κυριολεκτικά όλους τους ΄Ελληνες και
αποτέλεσε ουσιαστικά την έναρξη της πλέον αποφασιστικής φάσης του
Μακεδονικού Αγώνα (1904-1908) για τους ΄Ελληνες . Είναι χαρακτηριστικά
τα λόγια του μακεδονομάχου Αθανασίου Σουλιώτη – Νικολαϊδη ο οποίος
έγραψε για το Μακεδονικό Αγώνα και το θάνατο του Παύλου Μελά :
«…
Αλλ΄από το 1904 είχε αρχίσει η ελληνική αντεπίθεση κατά του Βουλγαρισμού
μέσα στην Τουρκία . Τον Οκτώβριο του 1904 είχε σκοτωθεί ο Παύλος Μελάς .
΄Ηταν ο πρώτος αξιωματικός που σκοτώνονταν τότε στην Μακεδονία . Η
οικογένειά του και η οικογένεια της γυναίκας του (Δραγούμη) ήταν από τις
γνωστότερες και καλύτερες οικογένειες της Αθήνας , από τις
πατριωτικότερες . Αυτός ο ίδιος , άνθρωπος ευγενέστατος , αγαπητότατος
και πατριώτης πρόθυμος για κάθε εθνική ενέργεια , για κάθε θυσία . Ο
θάνατός του , συγκλονιστικό κτύπημα και έπειτα ασώπαστη βοή καμπάνας που
καλούσε στον Αγώνα για την Μακεδονία» .
--(ΣΗΜ . Η επιφανής
Ελληνίδα γλύπτρια Ναταλία (Νάτα) Μελά , εγγονή του Παύλου Μελά και της
Ναταλίας Δραγούμη , φιλοτέχνησε το ορειχάλκινο άγαλμα του μεγάλου
μακεδονομάχου ήρωα Παύλου Μελά το οποίο τοποθέτησε τιμής ένεκεν επί της
οδού Παύλου Μελά στο παρκάκι απέναντι από το Λευκό Πύργο ο Δήμος
Θεσσαλονίκης το 1995 επί δημαρχίας Κ. Κοσμόπουλου)
(13.10.2019)